Ярилцсан З.Цэлмэг

Сэтгэл ханамжийг худалдах урлагаар эдийн засгийн бууриа амжилттай сэлгэж яваа Япон улсын үйлчилгээний чанар, стандартыг Монголд нутагшуулж буй А.Галбадрах “Японд хот, хөдөөд үйлчилгээний чанар яг адилхан. Монголд үйлчилгээгээр дамжуулж хот, хөдөөгийн ялгааг арилгах нь миний мөрөөдөл” хэмээв. Үйлчилгээний маркетингийн зөвлөх хэмээх цоо шинэ ажлын байрыг Монголд бий болгож яваа түүнтэй япончуудын үйлчилгээний чанараараа дэлхийд гайхагдаж буйн нууц, Монголын үйлчилгээний хөгжлийн талаар ярилцлаа.

-Юуны өмнө өөрийгөө танилцуулна уу. Ямар төрлийн бизнест үйлчилгээний маркетингийн зөвлөгөө өгдөг вэ?

-Япончууд хоорондоо хүндэтгэлийн хэлээр харилцдаг. Би их сургуулиа төгсөөд япон компанид ажиллахын тулд хүндэтгэлийн үг хэллэгийг сурах ёстой байсан юм. Тиймээс Японы Осакагийн их сургуульд суралцаж байхдаа олон улсын сүлжээ Hilton зочид буудлын дээд зэрэглэлийн ресторан болон Японы дотоодын сүлжээ зочид буудлын арын албанд ажилладаг байсан юм. Hilton-д ажиллаад хүндэтгэлийн үг хэллэгээс гадна Японы дээд зэрэглэлийн үйлчилгээний талаар маш сайн мэддэг болсон. Тэндэхийн үйлчлүүлэгч, зочид нь тусгай хүмүүс байдаг бөгөөд Hilton учраас хамгийн чанартай үйлчилгээг үзүүлэх ёстой гэсэн зарчимтай.

Энэхүү туршлагыг монголчуудтайгаа хуваалцах үүднээс би “Дэлхийд танигдсан Япон үйлчилгээ” ном бичиж хэвлүүлсэн. Мөн эх орондоо үйлчилгээний маркетингийн зөвлөх гэсэн шинэ төрлийн ажил бий болгож, супермаркет, ресторан, зоогийн газруудад зөвлөгөө өгч эхэллээ. Үйлчилгээний маркетинг гэдэг ойлголтод тухайн байгууллагын дотоод зохион байгуулалт, ажилчдын хандлага, бараа бүтээгдэхүүний өрөлт, худалдааны зөвлөхүүдийн харилцаа, хувийн ариун цэвэр гээд маш нарийн зүйлс багтдаг. Үйлчлүүлэгчийн нүдээр тухайн газрын бүх зүйл ойлгомжтой, тав тухтай байх ёстой бөгөөд үйлчлүүлэгчийн худалдан авах хүсэл эрмэлзлийг нь төрүүлэх үүднээс нэгд нэгэнгүй зөвлөж, засаж залруулдаг.

-Япон үйлчилгээний ноу хау юу вэ? Яагаад дэлхийд тэргүүлдэг юм бэ?

-Зочлох үйлчилгээ буюу hospitality нь хүнд иж бүрэн үйлчилж, 100 хувь сэтгэл хангалуун байлгах тухай ойлголт юм. Харин Япон үйлчилгээний мөн чанар үүнээс давдаг бөгөөд  “Омотэнаши” гэдэг үгээр илэрхийлдэг. “Омотэнаши” гэдэг нь бүх зүрх сэтгэлээрээ үйлчлэх гэсэн утгатай. Токиогийн Олимпыг зохион байгуулах эрх авахын тулд япончууд 2013 онд “Омотэнаши” гэдэг сэдвээр Олон Улсын Олимпын Хорооны Удирдах зөвлөлийн өмнө илтгэл тавьж байсан юм. Илтгэлдээ “Бид Олимп зохион байгуулж, япончууд хүнд яаж үйлчилдгийг дэлхий дахинд харуулна” гэж онцолж байсан юм. Тиймдээ ч Токиогийн зуны Олимпыг зохион байгуулах эрхийг авч чадсан болов уу. Хүмүүс хоорондын харилцааны хэм хэмжээ нь ёс зүй, ёс журам, үйлчилгээ, зочлох үйлчилгээ, омотэнаши гэсэн дарааллаар явдаг. Өөрөөр хэлбэл, тухайн үйлчлүүлэгчийг сайтар ажиглаж, сэтгэл зүйг нь мэдэрч харилцах нь омотэнаши юм.

Япончуудын хүнд үйлчлэх чадвар хүмүүжилтэй нь холбоотой. Бага балчираасаа өдөр тутамдаа таван зарчим баримталдаг. Хүн үг хэлэхэд дуугүй толгой дохих бус заавал “За, ойлголоо” гэж хэлдэг байх, өчүүхэн жижиг зүйлд ч уучлалт гуйж сурах, амжилтанд хүрэх тусмаа даруухан болох, түрүүлж мэндлэх, бусдад талархах нь хоорондын харилцааны хэвшил болсон байдаг. Үүнийг Японоор “5 сэтгэл” гэж нэрлэдэг бөгөөд нэг ёсондоо үйлчилгээний салбарын суурь гэж ойлгож болно. Эдгээрийг мэдэхгүй бол япон хүн биш. Тухайлбал, зоогийн газарт би хоол захиаллаа гэхэд үйлчлэгч нь миний захиалгыг тэмдэглэж аваад, “За ойлголоо, баярлалаа. Тэдэн минутын дараа авчирч өгнө” гээд маш тодорхой хэлдэг.

-Олон жилийн дараа Японоос эргэж ирээд Монголын үйлчилгээний чанарт ямар үнэлгээ өгсөн бэ? Дасан зохицоход амаргүй байсан болов уу?

-Японд би долоон жил амьдарсан. Монголдоо ирээд үйлчилгээний газруудаар тухайлбал, зоогийн газарт би мөнгө төлж буй атлаа гуйж хоол иддэг байсан. Одоо ч хааяа тийм. Уг нь миний мөнгийг авах гэж байж илүү сайн үйлчлэх ёстой. Дээрээс нь үйлчлэгчдийн харилцааны соёл, хоолны амт чанартай холбоотой янз янзын асуудлаас болоод маш хэцүү байсан. Гурван жил болж байж дассан. Япон руу эргэж очих уу, болих уу гэж их эргэлздэг байв. Одоо бол манай үйлчилгээний чанар харьцангуй гайгүй болж байна.

Нөгөөтээгүүр, цар тахал нь үйлчилгээгээ сайжруулахгүй бол үйлчлүүлэгч ирэхгүй шүү гэдэг мессэжийг энэ чиглэлийн бизнес эрхлэгчдэд өгч байна.

-Үйлчилгээ гэдэг тэр чигтээ харилцааны урлаг болов уу. Илүү тодорхой асуухад, бараа бүтээгдэхүүний өртөгийн сүлжээ бүрд стандарт мөрддөг. Үйлчилгээнд чанарыг илтгэх хэмжүүр нь юу вэ?

-Монголд хамгийн олон байдаг супермаркет дээр жишээ авч үзье. Гаднаас үйлчлүүлэгч орж ирэхэд мэндчилгээ байхгүй, хаана ямар бараа бүтээгдэхүүн байгаа нь ойлгомжгүй, тайлбаргүй, үнийн бичилтгүй, лангуун дээрх үнэ нь кассынхтай зөрөх зэрэг төдий л чухал биш мэт боловч үйлчлүүлэгчийн сэтгэл ханамжид маш их нөлөөлдөг дутагдлууд нийтлэг. Ресторанууд ч ялгаагүй. Ирвэл ирнэ биз гэсэн маягтай. Үйлчилгээний бизнес эрхлэгчдэд үйлчлүүлэгч яаж татах талаар мэдлэг, мэдээлэл байхгүй байна. Энэ нь үйлчилгээний ач холбогдлыг тоохгүй байгаагийн нэг шалтгаан. Харин CU, Circle K болон Emart-ын сүлжээ орж ирснээр үйлчилгээний стандарт гэж юу болохыг харуулж, бизнесийн өрсөлдөөн ширүүсч эхэлсэн.

CU, Circle K болон Emart-ын сүлжээ орж ирснээр үйлчилгээний стандарт гэж юу болохыг харуулж, бизнесийн өрсөлдөөн ширүүсч эхэлсэн.

Нөгөө талаар, үйлчилгээгээ сайжруулахгүй бол гаднын хөрөнгө оруулалттай сүлжээнүүдэд ялагдаж, зах зээлээс хасагдана гэдгээ бизнес эрхлэгчид ойлгож эхэлж байх шиг байна. CU гэхэд 1000 дахь салбараа нээлээ. Тиймээс бизнесийн хуулийн дагуу өрсөлдөөнд тэсэж үлдье гэвэл үйлчилгээ, ажилчдынхаа хандлага, харилцааг сайжруулах ёстой.

-Таны ярианаас үйлчилгээний чанарыг зөвхөн найрсаг харилцаа, ур чадвар тодорхойлохгүй юм байна гэж ойлголоо?

-Тийм ээ. Сайн үйлчилгээ гэдэг сэтгэл зүй, багаар ажиллах чадвар, байгууллагын дотоод зохион байгуулалт гээд олон зүйлтэй холбоотой. Зөвхөн худалдааны зөвлөхийн найрсаг харилцаа, ур чадвараар тодорхойлохгүй. Үйлчилгээ бол хүмүүс хоорондын харилцааны хэмжүүр. Муу үйлчилгээ, бага зэрэг үл тоомсорлолоос болж маш их аз жаргал, баяр баясгалантай явж байсан хүний сэтгэл зүй орвонгоороо эргэж ч мэднэ. Мэдлэгээс гадна мэдрэмж маш чухал. Японд бол ядаж инээж чадахгүй бол ажил хийж чадахгүй гэж үздэг. “Инээмсэглэл бол амь нас” гэсэн айхтар үг бий. Худалдаа үйлчилгээний байгууллагын ажилтан инээмсэглэж байж л компани нь гайгүй явна, эсрэгээрээ худалдан авагч, үйлчлүүлэгчээ хүндлэхгүй бол байгууллагын амь нас аяндаа байхгүй болно гэж ойлгодог.

-Та орон нутагт үйлчилгээний маркетингийн зөвлөх хийж байгаа. Хот, хөдөөгийн үйлчилгээний ялгаа хэр зэрэг их байна вэ?

-Өнгөрсөн намраас эхлэн Дорнод, Говьсүмбэр, Хэнтийн Бор-Өндөр, Архангай, Завхан, Дорноговийн Замын-Үүдийн үйлчилгээний байгууллагад зөвлөгөө өгч ажиллаж байна.

Нийтэд нь харвал мэндчилэх соёлгүй, бараа бүтээгдэхүүнийхээ талаар мэдлэггүй, ажлаа аль болох өөрсдөөсөө холдуулах хандлагатай, үлгэр жишээ болох үйлчилгээтэй газар цөөн, худалдаа үйлчилгээний салбарт өрсөлдөөн багатай, байгууллагын дотоод соёл, зохион байгуулалт муу, үйлчилгээний соёлын талаарх маркетинг, менежментийн сурах бичиг дутмаг байна. Зочны худалдан авалт бүр өөрийнх нь цалинг дусал дуслаар бий болгодог гэдгийг ажилтнууд төдий л ойлгодоггүй. Компани цалинг нь үйлдвэрлэдэг юм шиг л ажилласан болоод л өдөр хоногийг аргацаах маягаар ханддаг. Тиймээс би нэг зүйлийг ой тойндоо хийгээсэй гэж хэлдэг. Супермаркет гэдэг бол нэрнээсээ эхлээд супер зах зээл гэсэн утгатай. Супер зах зээлийн үйлчилгээг авахын тулд хүмүүс ирдэг. Тиймээс дэлгүүрийнхээ нэрний утга учрыг ойлгож, бодож ажиллах ёстой. Түүнээс биш ТҮЦ, булангийн дэлгүүрээс хүмүүс үйлчилгээ нэхэхгүй. Харин энэ төрлийн үйлчилгээний хамгийн дээд хэлбэр нь учраас хүмүүс супер маркетаас үйлчилгээ нэхдэг.

Үйлчилгээ нь сайжирвал түүнийг дагаад нутгийн иргэд хүртэл харилцааны соёлтой болно. Тиймээс ажилдаа хандах хандлага байгууллагаас гадна орон нутгийн соёлд хэрэгтэй. Энэ бол тухайн ажилчдын хот, хөдөөгийн ялгааг арилгахад оруулж буй хувь нэмэр юм. Японд бол үйлчилгээний чанарт газар зүйн байрлал нөлөөлдөггүй. Токиогийн төвийн дэлгүүр, захын мужийн дэлгүүр хоёр яг адилхан үйлчилгээтэй.

Миний зөвлөгөө өгдөг газруудын ихэнх нь жилийн гэрээ байгуулаад ажиллаж байгаа бөгөөд үр дүн гарч эхэлсэн. Тухайлбал, Говьсүмбэр аймгийн “Дугуй” супермаркеттай наймдугаар сараас хойш ажиллаж байгаа. Ажилчид нь инээмсэглэдэг болж, ажлынх нь цагийн хуваарьт өөрчлөлт орсон, ажилдаа хандах хандлага өөрчлөгдсөн гээд үр дүн гарч байна.

-Бизнесийн эзэн хэр зэрэг сэтгэл ханамжтай байгаа вэ. Консалтингийн үйлчилгээний үр дүнд ямар асуудлууд шийдэгдэж байгаа вэ?

-Би очих бүрдээ бизнесийн эзэн буюу захирлуудтай хамгийн түрүүнд уулздаг. Ажилчид нь урамтай, өөрөө ч сэтгэл хангалуун болж байгаа. Ажилчдаа ингэсэнгүй, тэгсэнгүй гэхээ больж, яаж урамшуулах, ажилчдадаа хандсан ямар ажил хийх үү гэх зэргээр асууж зөвлөлддөг болсон. Хувь хүний болон байгууллагын соёл, хөгжлийг сайжруулахад чиглэн ажиллаж, сургалт хийх санал дэвшүүлж байна. 

“Дугуй” супер маркетад гэхэд бараа, бүтээгдэхүүнтэй холбоотой асуудал нь цэгцэрсэн. Одоо ажилчидтай нь тулж ажиллаж байна. Харилцааны болон ажлын байрны соёл, эмх цэгцийг нь сайжруулахаар ажиллаж эхэлсэн.

Монголд үйлчилгээний соёл, маркетингийн ном сурах бичиг алга. Тиймээс худалдагч, зөөгчдийг ингэж ажилла, ажилдаа хандах хандлага, сэтгэл зүйн хувьд ийм, тийм байх ёстой гэсэн удирдамж, эх сурвалж алга. Японд бол үйлчилгээний ном сурах бичиг маш их бий. Компаниуд номонд бичсэний дагуу ажилчдадаа сургалт хийж, мэргэжлийн багш нараар лекц уншуулдаг.

Эмэгтэй хүн хэзээ ч орон гэрээ тоос шороотой, бохир заваан байлгадаггүй. Тэгвэл ажил дээрээ яагаад гэртээ байдаг шиг байж болохгүй гэж

-Ажилд хандах хандлагын талаар та их ярьж байна. Хандлагыг өөрчлөх хандлага санал болгооч?

-Маш энгийн л дээ. Монголчууд орчноо ажил ба гэр гэж ялгадаг. Худалдаа, үйлчилгээний байгууллагад эмэгтэйчүүд зонхилон ажилладаг. Эмэгтэй хүн хэзээ ч орон гэрээ тоос шороотой, бохир заваан байлгадаггүй. Тэгвэл ажил дээрээ яагаад гэртээ байдаг шиг байж болдоггүй юм бэ. Гэрт нь зочин ирэхэд дуугарахгүй, цаашаа хараад суудаг эзэгтэй байхгүй. Ажил яг л адилхан, үйлчлүүлэгч үйлчлүүлэх гээд орж ирж байна гэсэн үг. Гэртээ хүндэлдэг маск “тавьчихаад”, ажил дээрээ хөмсгөө зангиддаг маск “тавиад” байна. Монголчуудын зочломтгой ёс заншил хаягдаж, ажил ба гэрийг ялгадаг тогтсон сэтгэлгээ байна. Нөгөөтээгүүр, ажлын уур амьсгал, дарга удирдлагын харьцаа ажилчдын ажилдаа хандах хандлагад их нөлөөлдөг.

-Манай улсад үйлчилгээний байгууллагын ажилтнуудын ачаалал маш их. Амсхийхгүй олон цагаар ажиллаж, ядарсан хэнд ч болов хүний өөдөөс хараад инээнэ гэдэг тэвчээр шаардана?

-Ингэж ядарсан ажилтнаас үйлчилгээний чанар хэчнээн шаардаад ч нэмэргүй. Тиймээс үйлчилгээний чанартаа анхаарч л байгаа бол компанийн удирдлагууд ажилчдаа амраах, эрч хүчтэй байлгахыг тооцдог байх хэрэгтэй. Огт амраахгүйгээр 8-10 цагаар ажиллуулдаг компаниуд бna. Японд ажилтнууд найман цаг ажиллах ёстой бол дунд нь 30, 30 минутаар амралтын цаг олгодог.

-Байгууллагын хүний нөөцийн бодлого үйлчилгээний чанарт хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

-Энэ тал дээр би байгууллагын удирдлага болон ажилтан хоорондын гүүр болж ажиллаж байна. Нэг талаас, компаниа томруулах, илүү их ашиг орлоготой болох гэсэн бизнесийн эзний хүсэл зорилго, нөгөө талаас, байгууллагад ажилчид тав тухтай ажиллаж, ачаалал ба амралт нь тэнцвэртэй байх, цалин хөлс нь амьдралд хүрэлцэхүйц, ажлын үр дүнд нийцэхүйц байх нь чухал. Гэвч ажилчид энэ бүх асуудлаа удирдлагадаа тэр бүр хэлж чаддаггүй. Би ажилчдад нь сургалт хийнгээ тэр бүх асуудлыг нь олж харж, эргээд захиралтай нь уулзахдаа засаж залруулах, сайжруулах зөвлөгөө өгдөг. Үүнийг давхар шийдвэрлэхгүй бол ажлын бүтээмж, үр дүн сайжрахгүй.

Харамсалтай нь, хүмүүс үйлчилгээний ач холбогдлыг төдий л ойшоохгүй байна. Тэгсэн атлаа аялал жуулчлалыг хөгжүүлнэ гэж төр засгийн түвшинд ярьдаг. Монголд байгаль сайхан байж болно. Гэхдээ үйлчилгээ муу бол гадаадын жуулчид дахиж ирэхгүй.

Харин захирлуудад ажилчидтайгаа шууд харилцахаас зайлсхийж, оронд нь дунд шатны удирдлагуудынхаа ажлыг хийлгэ гэж хэлдэг. Захирлууд компанийн цаашид хөгжин дэвжих, зах зээлээ тэлэх томоохон асуудалд анхаарах ёстой. Хэдийгээр ажилчдыг хариуцсан менежер байгаа ч захирал нь өдөр тутмын ажилд хутгалддаг дутагдал түгээмэл байна. Энэ нь менежерийн байр суурийг үгүй болгохын зэрэгцээ тухайн байгууллагад баг болж ажиллах систем үйлчлэхгүй байна гэсэн үг. Нэг ёсондоо албан тушаал хоорондын зааг ялгаа байхгүй болж, байгууллагын уур амьсгал таагүй болдог. Энэ тохиолдолд байгууллагын ажил явахгүй. Тиймээс хүний нөөцийн бодлогодоо үүнийг тусгаж байх нь чухал.

-Монголын үйлчилгээний зах зээлийн потенциал хэр зэрэг байна вэ?

-Маш том зах зээл. Харамсалтай нь, хүмүүс үйлчилгээний ач холбогдлыг төдий л ойшоохгүй байна. Тэгсэн атлаа аялал жуулчлалыг хөгжүүлнэ гэж төр засгийн түвшинд ярьдаг. Монголд байгаль сайхан байж болно. Гэхдээ үйлчилгээ муу бол гадаадын жуулчид дахиж ирэхгүй. Сайхан байгальтай газар байсан, тэгээд л болоо гээд мартагдана. Зоогийн газар, автобус, такси гэх мэт тээврийн жолооч нар гээд бүгд үйлчилгээ үзүүлдэг хүмүүс. Үйлчилгээний чанар муу байвал Монгол Улсын нэр хүндэд муугаар нөлөөлнө, гадаадын жуулчдыг ч татаж чадахгүй. Япончууд яагаад үйлчилгээгээрээ дэлхийд тэргүүлдэг вэ? Гадаадын жуулчдыг маш тав тухтай, сайхан байлгадаг учраас очсон хүмүүс Япон руу дахиж явъя гэж боддог. Тиймээс бид ч гэсэн жуулчдаа 100 хувь сэтгэл ханамжтай, тав тухтай байлгаад буцаадаг байвал тухайн хүн Монгол орон гоё байгальтай, бас үйлчилгээ сайтай байсан гээд дахиж ирэхийг хүснэ. Монгол сайн үйлчилгээтэй гэдэг мессэжийг гадынханд өгснөөр үйлчилгээний салбар эдийн засгийн тулгуур багана болно гэж боддог.

-Япончуудын үйлчилгээний нууц нь хүмүүжилд нь байдаг шиг монголчуудад үйлчилгээний салбараа хөгжүүлэхэд ашиглах боломжтой ямар давуу зан чанар байна вэ?

-Монголчууд хэнтэй ч нээлттэй, чөлөөтэй харилцаж чаддаг ард түмэн. Япончууд бүрэг ичимхий байдаг бол манайхан хүнтэй маш сайхан мэндчилдэг нүүдэлчин соёлтой. Энэ сайхан уламжлал, зан чанараа улам тордоод үйлчилгээний салбартаа нэвтрүүлбэл зүгээр юм уу гэж боддог. Монголчуудын бас нэг онцлог нь гэр бүл, ах дүүгээ нэгдүгээрт тавьдаг хүмүүс. Энэ сэтгэлгээгээр ажилдаа ханддаг байвал үйлчилгээний чанар сайжирна. Намайг бага байхад “Сургууль бол хоёр дахь гэр” гэсэн хүмүүжлийн маш сайхан үг байсан. Одоо энэ үгийг “Ажил бол таны хоёр дахь гэр” гэж өөрчилмөөр санагддаг. Гэхдээ энэ бүгдийг нэг зөвлөх очоод хэлэхээс илүү тухайн байгууллагын удирдлага хүний нөөц зохион байгуулж, бүх түвшний хөгжлийн сургалт арга хэмжээнд ажилчдаа хамруулж, тогтмол халуун дулаан уур амьсгал бий болгож байвал үр дүнтэй.

Ижил төстэй үйл ажиллагаа явуулдаг газруудын хэн илүү сайн үйлчилгээтэй нь бизнесийн хуулийн дагуу өрсөлдөөнд тэсэж үлдэж байна.

-Үйлчилгээ эдийн засгийн бүтцийн нэг хэсэг болж буй шалтгаан юу вэ?

-Бизнесийн өрсөлдөөнөөс бий болж байна. Ижил төстэй үйл ажиллагаа явуулдаг газруудын хэн илүү сайн үйлчилгээтэй нь бизнесийн хуулийн дагуу өрсөлдөөнд тэсэж үлдэж байна. Сайн үйлчилгээтэй байна гэдэг бизнесийн өрсөлдөөнд ялах нэг зэвсэг. Хэдийгээр хоол нь амттай, бараа бүтээгдэхүүн нь чанартай байлаа ч үйлчлэгч нь харилцааны соёлгүй бол хол явахгүй. Дэлхий даяар бизнесийн ертөнцөд бараа бүтээгдэхүүнээс илүү сэтгэл ханамжийг зарах өрсөлдөөн ширүүсч байна. Нэг үйлчлүүлэгчийг дахиад 5, 10 удаа ирүүлэх, байнгын үйлчлүүлэгч болгох нь тухайн байгууллагын гол бодох ажил. Гэтэл Монголд бол нэг ирсэн хүн дахиж ирнэ үү, байна уу огт хамаагүй байдаг. Бизнест байнгын үйлчлүүлэгчтэй болно гэдэг тогтмол орлоготой болж байна гэсэн үг. Тиймээс байнгын үйлчлүүлэгчдэдээ урамшуулал өгөх, нүдэлсэн бол халуун дулаанаар мэндлэхэд тухайн хүн намайг байнгын үйлчлүүлэгч гэдгийг мэддэг юм байна гэсэн мессэж авдаг.

Үүнтэй адилхан төрийн үйлчилгээ ч гэсэн банкных шиг түргэн шуурхай болвол монголчуудын төрдөө итгэх итгэл нэмэгдэнэ. Замын цагдаа, автобусны жолооч гээд бүгд үйлчилгээний хүмүүс. Хүнтэй сайхан харилцдаг байвал үйлчилгээ нийгмийн уур амьсгал, сайн сайханд эерэгээр нөлөөлдөг.

-Цаг гаргаж ярилцсанд баярлалаа.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...
Бизнес сэтгүүл

СУДАЛГАА: Ковид-19-өөр хамгийн их хохирсон нь жижиглэн худалдаачид

Previous article

Таны бизнесийн үнэ хэд вэ?

Next article

Comments

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

You may also like